Hợp đồng thương mại quốc tế là nền tảng pháp lý quan trọng khi thực hiện các giao dịch giữa doanh nghiệp Việt Nam với đối tác nước ngoài. Tuy nhiên, sự khác biệt về pháp luật, ngôn ngữ, tập quán thương mại và văn hóa có thể dẫn đến nhiều rủi ro tiềm ẩn. Do đó, việc hiểu rõ và rà soát kỹ các điều khoản trong hợp đồng thương mại quốc tế là yếu tố để bảo vệ quyền lợi doanh nghiệp và hạn chế tranh chấp phát sinh.

Các điều khoản trong hợp đồng thương mại quốc tế cần đặc biệt lưu ý.

1. Điều khoản về đối tượng hợp đồng

Một trong các điều khoản quan trọng trong hợp đồng thương mại quốc tế đó là điều khoản về đối tượng hợp đồng. Khi ký các hợp đồng thương mại quốc tế cần:

• Xác định rõ hàng hóa, dịch vụ được giao dịch: tên gọi, chủng loại, quy cách, chất lượng, tiêu chuẩn kỹ thuật (thể hiện bằng cả tiến Việt và tiếng nước ngoài, có thể có thêm phần mô tả về đối tượng nếu cần).
• Đối với hàng hóa, cần dẫn chiếu các quy chuẩn quốc tế (ISO, ASTM…) để tránh cách hiểu khác nhau.

2. Điều khoản về giá cả và phương thức thanh toán

Trong các hợp đồng thương mại quốc tế các điều khoản về giá cả cần phải được đặc biệt chú trọng.

• Ghi rõ giá trị hợp đồng, loại tiền tệ thanh toán và tỷ giá quy đổi (nếu có).
• Quy định cụ thể phương thức thanh toán: L/C, T/T, D/P…, kèm điều kiện, thời hạn và chi phí liên quan.

3. Điều khoản về quyền và nghĩa vụ các bên

Đối với bất kỳ hợp đồng thương mại nào đều cần có các điều khoản về quyền và nghĩa vụ các bên. Các điều khoản quy định chi tiết về

• Quyền lợi: nhận hàng hóa, tiền thanh toán, lợi ích khác theo thỏa thuận, đúng thời gian
• Trách nhiệm: làm rõ trách nhiệm của các bên (bên bán cung cấp hàng hóa đủ số lượng, chất lượng hàng, chứng từ, bảo hiểm và bên mua thanh toán đủ theo thời hạn).

4. Điều khoản về giao hàng

Do đặc thù giao dịch thương mại quốc tế việc vận chuyển hàng hóa là một trong những yếu tố quan trọng. Các điều khoản của hợp đồng cần xác định rõ thời gian, địa điểm, phương thức giao hàng, trách nhiệm của mỗi bên trong việc vận chuyển và giao hàng.

Hợp đồng cần xác định rõ về thời gian, đại điểm giao hàng, nhận hàng.

5. Điều khoản về giải quyết tranh chấp

Trong hợp đồng cần lưu ý bổ sung các điều khoản:

• Xác định cơ chế giải quyết tranh chấp: thương lượng, hòa giải, trọng tài thương mại quốc tế (VIAC, ICC…) hoặc tòa án.
• Quy định luật áp dụng (luật quốc gia nào hoặc điều ước quốc tế nào) để tránh mâu thuẫn pháp lý.

6. Điều khoản về bảo hành, sửa chữa

Đối với các hợp đồng thương mại có giá trị lớn, liên quan đến máy móc thiết bị cần bổ sung các điều khoản bảo hành, sửa chữa. Nêu rõ thời hạn, bảo hành sửa chữa, các trường hợp được bảo hành sửa chữa.

7. Điều khoản về bất khả kháng

Khả năng xảy ra các vấn đề bất khả kháng đối với hợp đồng thương mại quốc tế là rất lớn. Do đó khi soạn hợp đồng cần lưu ý:

• Liệt kê các sự kiện bất khả kháng: thiên tai, dịch bệnh, chiến tranh, cấm vận…
• Quy định rõ quyền, nghĩa vụ và cách xử lý khi hợp đồng bị ảnh hưởng bởi các sự kiện này.

8. Các điều khoản bổ sung khác

Ngoài các điều khoản đã nêu, tùy từng sản phẩm, dịch vụ khi ký hợp đồng thương mại quốc tế các bên có thể bổ sung về các điều khoản quan trọng như:

• Bảo mật thông tin.
• Chuyển nhượng hợp đồng.
• Chấm dứt hợp đồng trước thời hạn.
• Trường hợp đơn phương chấm dứt hợp đồng, hủy hợp đồng

Trên đây BHXH cung cấp lưu ý quan trọng về các điều khoản trong hợp đồng thương mại quốc tế. Cá nhân, doanh nghiệp chưa có kinh nghiệm khi ký hợp đồng thương mại quốc tế nên tham khảo ý kiến chuyên gia pháp lý, người có chuyên môn đồng thời nắm rõ các quy định quốc tế nhằm giảm thiểu rủi ro, tối ưu lợi ích và duy trì quan hệ hợp tác bền vững với đối tác nước ngoài.